Zorgweigering en zorgbeëindiging
29 juli 2025Een aanbieder kan zorg weigeren of reeds ingezette zorg voortijdig beëindigen als er zwaarwegende redenen zijn op grond waarvan het verlenen van verdere zorg of de gevraagde omvang daarvan in redelijkheid niet van de aanbieder kan worden verlangd. Uitgangspunt hierbij is wel dat de aanbieder zich inspant een passende oplossing voor de cliënt te vinden. Het weigeren op per direct stop zetten van de zorg komt in principe alleen in uitzonderlijke situaties voor.
Uitgangspunt is dat een medewerker zijn/haar werk onder goede omstandigheden kan uitvoeren. Voor de uitvoering van zorg wordt onder goede omstandigheden bijvoorbeeld verstaan:
- Het vermijden van zwaar lichamelijk werk waardoor de gezondheid van de medewerk(st)er wordt aangetast.
- De hygiënische omstandigheden mogen geen gevaren opleveren voor de medewerk(st)er.
- De medewerk(st)er kan in vrijheid en veiligheid de werkzaamheden uitvoeren.
- De medewerk(st)er wordt niet gediscrimineerd om welke reden dan ook.
- De medewerk(st)er wordt niet seksueel of psychisch geïntimideerd of agressief of gewelddadig benaderd.
Als in een zorgsituatie aan één van genoemde voorwaarden niet wordt voldaan, behoudt de organisatie zich het recht voor om in bepaalde situaties geen zorg te verlenen of de zorg direct stop te zetten.
Zorgweigering kan ook voorkomen in het geval de inhoudelijke zorgvraag van een cliënt dusdanig afwijkt van het zorgaanbod van de aanbieder dat de juiste zorg niet verantwoord kan worden geboden.
Zorgkantoren/zorgverzekeraars hebben vaak een protocol/voorwaarden opgesteld rondom zorgweigering en beëindiging. Deze kunt u als leidraad gebruiken voor eigen protocol hieromtrent. Belangrijk is om alle genomen stappen duidelijk vast te leggen in het dossier.
Bescherming medewerk(st)ers bij seksuele of psychische intimidatie, agressie en geweld
Wanneer een medewerk(st)er bij of door een cliënt geconfronteerd wordt met seksuele of psychische intimidatie, agressie of geweld heeft de medewerk(st)er het recht op de werkzaamheden bij de betrokken cliënt onmiddellijk te onderbreken, zonder dat dit leidt tot een dringende reden voor ontslag.
Wanneer een medewerk(st)er bij of door een cliënt geconfronteerd wordt met seksuele of psychische intimidatie, agressie of geweld is hij/zij verplicht het voorval onmiddellijk te melden bij de werkgever of de daartoe aangewezen persoon (vertrouwenspersoon).
Indien een medewerk(st)er een geval van seksuele of psychische intimidatie, agressie of geweld bij de werkgever heeft gemeld, stelt de werkgever, conform het binnen de organisatie vastgestelde beleid aangaande seksuele of psychische intimidatie, agressie of geweld altijd een onderzoek in en neemt dusdanige maatregelen dat herhaling wordt voorkomen.
De medewerk(st)er die een geval van seksuele of psychische intimidatie, agressie of geweld heeft gemeld, heeft het recht het opnieuw verlenen van zorg bij de betrokken cliënt te weigeren. In de CAO 2025-2026 is in bijlage 8 het volgende opgenomen:
Alleen werken
Medewerkers komen tijdens het werk onvoorspelbare situaties tegen die hun (gevoel van) veiligheid kunnen beïnvloeden. Zij hebben, naast de cliënt, ook te maken met de omgeving en naasten. Ook staan medewerkers er in lastige situaties vaak alleen voor, collega’s zijn op afstand. Dit vraagt om een andere benadering van de veiligheid tijdens het werk. Alleen werken vindt plaats in de zorg aan huis, maar ook op andere plaatsen in de VVT. Organisaties zorgen ervoor dat zij weten welke risico’s alleen werken met zich mee brengt en of medewerkers zich daarbij veilig voelen of niet. Voorzorgsmaatregelen en voorzieningen zijn dan op elkaar afgestemd. De medewerker moet kunnen beschikken over een effectieve alarmeringsprocedure. Als een medewerker zich onveilig voelt, heeft de medewerker het recht om de betreffende cliënt niet alleen te bezoeken. Zo nodig wordt de zorg opgeschort of beëindigd.
Hieronder treft u een voorbeeld formulier ‘voortijdige beëindiging of weigering van zorg’.