Toezicht IGJ
03 januari 2026Iedereen moet in Nederland op goede en veilige zorg en jeugdhulp kunnen vertrouwen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd(IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de zorg en jeugdhulp in Nederland.
De belangrijkste taak van de IGJ is het toezicht houden op de zorg zoals die geboden wordt in de Wlz, Zvw en Jeugdwet. Dit toezicht is niet statisch en ontwikkelt mee met ontwikkelingen op het gebied van wet- & regelgeving, maatschappelijke en politieke opvattingen over risico’s en verantwoordelijkheidstoedeling maar ook op basis van incidenten en meldingen. De IGJ houdt geen toezicht op Wmo, dit ligt bij gemeenten. Zij hebben dit veelal belegt bij regionale GGD-en.
Zorgverleners en zorgaanbieders hebben samen afgesproken waar goede zorg aan moet voldoen. Als blijkt dat de veiligheid en kwaliteit van de zorg onvoldoende is, neemt de IGJ maatregelen.
Om transparant te zijn over wat de inspectie toetst, maakt de IGJ toetsingskaders voor de zorg. Een toetsingskader bestaat uit een aantal normen en daarbij horende toetsingscriteria.
Toezicht op de zorg thuis, in de wijk en het verpleeghuis
Om toezicht te houden op de kwaliteit en veiligheid van de zorg thuis, in de wijk en het verpleeghuis, maakt de IGJ gebruik van het normenkader voor zorg thuis, in de wijk en het verpleeghuis. Dit normenkader vervangt vanaf 5 januari 2026 de toetsingskaders verpleeghuiszorg en wijkverpleging. Ook het toetsingskader ‘Zeer kleine aanbieders in de wijkverpleging’ vervalt met de komst van dit nieuwe normenkader. Er was nog geen officieel toetsingskader voor Wlz zorg thuis. Met de komst van dit normenkader is deze er wel en wordt er recht gedaan aan het feit dat de scheidslijn tussen zorg thuis en verpleeghuiszorg steeds meer vervaagt.
Hier leest u hoe een inspectiebezoek in een verpleeghuis in zijn werk gaat.
Andere toetsingskaders in het toezicht op zorg thuis, in de wijk en het verpleeghuis
De inspectie gebruikt soms ook andere toetsingskaders. Bijvoorbeeld omdat een zorgaanbieder nieuw is. Of omdat de inspectie kijkt naar een bepaald onderwerp (thema). Deze toetsingskaders zijn:
– Toetsingskader medicatieveiligheid in de maatschappelijke zorg
– Toetsingskader onvrijwillige zorg (Wzd)
– Toetsingskader digitale zorg
– Toezicht op zorgnetwerken rond cliënten in de thuissituatie
IGJ werkplan 2026
Ieder jaar publiceert de IGJ een werkplan waarin de IGJ beschrijft aan welke onderwerpen zij in dat jaar prioriteit geeft. In het werkplan 2026 beschrijft de IGJ dat zij in 2026 extra aandacht hebben voor twee groepen: mensen met psychische problematiek in een sector onder druk en kwetsbare ouderen die langer thuis wonen en meer zorg en ondersteuning nodig hebben.’ Behalve aan de 2 doelgroepen geeft de IGJ in 2026 prioriteit aan differentiatie van het toezicht, samenwerken aan de zorg, samen beslissen over de zorg, richtlijnen voor passende zorg en vermindering van de regeldruk. Uit de prioriteiten kiest de IGJ een jaarthema, dat zij nog meer aandacht geeft. Het jaarthema voor 2026 is onderdeel van de beweging naar passende zorg: de inzet van technologische innovaties.
Toezicht op de langdurige zorg bij ouderen thuis
In 2024 heeft de IGJ onderzoek gedaan naar de kwaliteit en veiligheid van de zorg en ondersteuning binnen de langdurige zorg aan ouderen in de thuissituatie (Wlz-zorg thuis). Uit dit onderzoek blijkt dat bij veel zorgaanbieders de geleverde kwaliteit en veiligheid van zorg om verbetermaatregelen vraagt. De IGJ zag ook positieve voorbeelden.
Zorgaanbieders moeten ervoor zorgen dat de voorwaarden om langdurige zorg thuis te kunnen leveren, op orde zijn. De inspectie gaat hier in haar toezicht meer op letten. Lees hier meer.
Webinars in samenwerking met de IGJ
Met de IGJ zijn in het verleden meerdere webinars gehouden over het toezicht. Hieronder vindt u de presentaties:
- Toezicht IGJ op de kwaliteit en veiligheid van de wijkverpleging (juli 2023)
- Beeld van de wijkverpleging in 2022 (september 2023)
- Toezicht IGJ op langdurige zorg voor ouderen thuis (oktober 2024)
Duidelijkheid over wat mantelzorgers en vrijwilligers mogen in de zorg.
Wat mogen mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg? Wie is verantwoordelijk als er iets mis gaat? In een publicatie geeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) daar duidelijkheid en tips over.