Herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging
29 januari 2026Doordat steeds meer cliënten zorg nodig hebben en het tekort aan zorgmedewerkers groeit, wordt samenwerken steeds belangrijker. Door samen te werken wordt de zorgvraag van de cliënt beter gecoördineerd, meer passende zorg geleverd en is er een overzicht van de beschikbare aanbieders en specialismen.
De visie eerstelijnszorg 2030 beschrijft wat er van eerstelijnspartijen wordt verwacht in de samenwerking. Dit gaat dan om de samenwerking tussen eerstelijnspartijen, zoals de wijkverpleging, huisartsen, apothekers, sociaal domein, paramedici, specialisten ouderengeneeskunde etc.
De wijkverpleging is pas in staat om regionale of wijk gebonden samenwerkingsafspraken te maken met andere eerstelijnsdisciplines als zij zelf goed is georganiseerd. Voor het inrichten van de samenwerking tussen wijkverpleging aanbieders onderling, is de leidraad herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging leidend.
Waarom herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging?
1. De wijkverpleging is versnipperd.
Door marktwerking en de groei van het aantal aanbieders weten cliënten, huisartsen, ziekenhuizen en mantelzorgers vaak niet wie wat doet en waar plek is.
Dit leidt tot veel zoek- en regeltijd en vertraging in het organiseren van zorg.
2. Groeiende zorgvraag + personeelstekorten
Door vergrijzing en het beleid om mensen langer thuis te laten wonen, stijgt de vraag naar wijkverpleging — terwijl de arbeidsmarkt krapper wordt.Dat legt grote druk op de capaciteit en vraagt om efficiëntere organisatie en samenwerking
3. Samenwerking tussen aanbieders levert betere zorg op, doordat samenwerking de kwaliteit en continuïteit van zorg versterkt.
4. Aanspreekbaarheid vergroot gezamenlijke verantwoordelijkheid
Door afspraken te maken over wie welke rol pakt, wordt de zorg beter georganiseerd, de huisarts beter ondersteund en is duidelijk wie verantwoordelijkheid draagt bij knelpunten of dringende zorgvragen.
Wat is herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging?
1. Herkenbaarheid
Zorgaanbieders presenteren zich als één samenwerkingsverband in de wijk. Daardoor wordt duidelijk:
- welke organisaties wijkverpleging leveren,
- welk type zorg ze bieden,
- of er plek is voor nieuwe cliënten
2. Aanspreekbaarheid
Aanbieders nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor:
- het organiseren van de juiste zorg,
- goede samenwerking met huisartsen, ziekenhuizen en het sociaal domein,
- het oplossen van knelpunten zoals capaciteitstekorten of acute vragen
Zie voor meer informatie de Leidraad herkenbare en aanspreekbare wijkverpleging.
Onplanbare nachtzorg
Voor de onplanbare nachtzorg zijn in 2020 landelijke afspraken gemaakt dat zorgaanbieders samenwerken in een samenwerkingsverband. In elke regio is er één organisatie die namens alle zorgaanbieders de routes op zich neemt. Informeer bij collega’s in de regio welke aanbieder de ongeplande nachtzorg levert, zodat hier bij kan worden aangesloten.
In het kader ‘Samen op weg naar toekomstbestendige wijkverpleging’ staat beschreven aan welke randvoorwaarden samenwerking binnen de onplanbare nachtzorg aan moet voldoen.
Publicatie ACM: Uitgangspunten samenwerken in de wijkverpleging
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ontvangt regelmatig vragen over de ruimte voor samenwerking binnen de concurrentieregels in de wijkverpleegkundige zorg. Bijvoorbeeld over samenwerken op de onplanbare avond-, nacht- en weekendzorg, maar ook over samenwerken in de wijk voor de oprichting van een ‘herkenbaar en aanspreekbaar team’. Met behulp van de door de ACM opgestelde uitgangspunten ‘Samenwerken in de wijkverpleging’, toetst u of uw samenwerking voldoet aan de concurrentieregels.
Meer informatie?
Voor meer informatie over ‘samenwerken in de wijkverpleging’ zie de website Zorgakkoorden.