Kennisdocument

Aanbestedingswet

07 juli 2022

De gewijzigde Aanbestedingswet 2012 is op 1 juli 2016 in werking getreden. Daarmee zijn de nieuwe Europese Aanbestedingsrichtlijnen omgezet in nationale wetgeving. Ook de Gids Proportionaliteit (en het Aanbestedingsreglement werken, ARW) zijn op enkele punten aangepast aan de nieuwe wetgeving, evenals het Aanbestedingsbesluit.
Voor 2022 geldt als drempelwaarde €215.000,- exclusief btw(decentrale overheid en publiekrechtelijke instellingen).
PIANOo is het expertisecentrum voor aanbesteden. Op hun site vindt u handige informatie.

Uniform Europees Aanbestedingsdocument
De zogeheten Eigen Verklaring, waarin een ondernemer verklaart dat hij voldoet aan o.a. de uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen die binnen een aanbesteding worden gesteld, komt te vervallen. Daarvoor in de plaats komt het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA). Het UEA is het Europese standaardformulier dat moet worden toegepast bij aanbestedingen zowel boven als onder de Europese aanbestedingsdrempels. Bij PIANOo is daarvoor een interactief pdf-formulier ontwikkeld. Op de site van PIANOo kunt u ook de gebruiksaanwijzing voor dit formulier vinden.

Economisch meest voordelige inschrijving (EMVI)
EMVI krijgt een andere betekenis. Het wordt de overkoepelende term voor de drie gunningscriteria:
a) beste prijs-kwaliteitverhouding;
b) laagste kosten berekend op basis van kosteneffectiviteit, zoals levenscycluskosten;
c) laagste prijs.

Een combinatie van de gunningscriteria binnen een aanbesteding is ook mogelijk, dus bijvoorbeeld beste prijs-kwaliteitverhouding en laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit. Beste prijs-kwaliteitverhouding is de nieuwe benaming van het oude gunningscriterium EMVI. Het gunningscriterium ‘laagste kosten’ is nieuw
Bij gunningscriterium b) kan worden gedacht aan levensduurkosten, zodat niet alleen de verwerfkosten een rol spelen maar ook kosten van onderhoud en verwijdering of kosten toegerekend aan externe milieueffecten. Op deze manier kan de gemeente bijvoorbeeld bij de bouw van een sportcentrum niet alleen bouwkosten, maar ook kosten voor energie en onderhoud voor een langere duur meenemen in de aanbesteding en zo invulling geven aan haar duurzaamheidsambities. Net zoals onder het vorige regime hanteert de wet het gunningscriterium van de beste prijskwaliteitverhouding (het oude EMVI) als uitgangspunt. Wil de gemeente gunnen op een ander gunningscriterium, dan moet dit worden gemotiveerd.

NB: De voorgestelde wetswijziging om de zogeheten “EMVI-verplichting” voor bepaalde soorten aanbestedingsprocedures te schrappen is op 19 april 2022 aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft het voorstel op 24 mei 2022 als hamerstuk afgedaan. De wet treedt in werking na een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.

De minister verwacht dat het schrappen van de EMVI-verplichting tot gevolg heeft dat gemeenten overheidsopdrachten kunnen gunnen aan een selecte groep zorgaanbieders, zonder dat zij schriftelijke aanbiedingen hoeven te vergelijken die zij verkregen hebben op basis van een complexe gunningssystematiek.

Wat betekent dit voor zorgaanbieders?
Het gevolg van deze wetswijziging is dat het aantal open house procedures mogelijk in de toekomst afneemt en, als gevolg daarvan, dat de groep zorgaanbieders waarmee contracten worden afgesloten steeds minder wordt. Wij volgen deze ontwikkelingen op de voet en zullen ook kijken wat de precieze gevolgen hiervan voor onze leden zullen zijn.

Nieuw sociaal regime (voorheen 2B-diensten)
Enkele zogeheten B-diensten gaan onder het reguliere aanbestedingsregime vallen, zoals diensten op het gebied van vervoersondersteunende activiteiten. Andere diensten worden juist aan het nieuwe lichte regime toegevoegd. Enkele voorbeelden van diensten die onder de vereenvoudigde regelgeving vallen: maatschappelijke dienstverlening, gezondheidsdiensten, diensten op het gebied van cultuur, onderwijsdiensten, bepaalde juridische diensten en horeca diensten.
In bijlage XIV van Richtlijn 2014/24/EU staan alle diensten inclusief de CPV-codes die onder het lichte regime vallen. Het lichte regime voor deze diensten houdt in:

• een verplichte aankondiging of vooraankondiging bij opdrachten met een waarde boven € 750.000;
• het beantwoorden van door ondernemers gestelde vragen over de aanbesteding;
• het opnemen van technische specificaties in het aanbestedingsdocument;
• het verplicht gebruik van de eigen verklaring/UEA;
• het opstellen van een proces-verbaal van de opdrachtverlening;
• het aankondigen van de gegunde opdracht.

Enkele andere wijzigingen
Er golden al uitsluitingsgronden aan de hand waarvan een gemeente partijen kan uitsluiten van de aanbesteding (bijv. als de inschrijver is veroordeeld voor fraude). De verplichte en de facultatieve uitsluitingsgronden zijn nu uitgebreid (voorbeelden zijn het niet betalen van belastingen of aanzienlijke tekortkomingen bij eerdere opdrachten).
De regels bij wezenlijke wijzigingen en niet-wezenlijke wijzigingen zijn verder uitgeschreven en wanneer dat moet leiden tot publicatie of nieuwe aanbesteding.
De wet biedt in art. 2.82a de mogelijkheid om specifieke diensten op het gebied van gezondheid, sociale en culturele diensten voor te behouden aan bepaalde organisaties.
Klikt u hier voor de VNG modellen inkoop- en aanbestedingsbeleid en algemene inkoopvoorwaarden (worden niet aangepast aan gewijzigde wetgeving, omdat ze als raamwerk dienen).

Zorgthuisnl heeft een handreiking geschreven voor aanbesteden in het sociaal domein. Hierin worden handige tips gegeven voor het aanbesteden. Klik hier om deze handreiking te bekijken.