Kennisdocument

AMvB reële prijs Wmo

22 augustus 2024

Geschiedenis
Per 1 juni 2017 is de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs Wmo in werking getreden. Op 1 juli 2024 werd eenzelfde AMvB reële prijs ook ingevoerd binnen de Jeugdwet. Op grond van deze  AMvB zijn gemeenten verplicht om reële en kostprijsdekkende tarieven vast te stellen voor onder andere hulp bij het huishouden.

Zoals afgesproken in het bestuurlijk akkoord van 11 juli 2017 hebben de cao-partijen, VNG en VWS gezamenlijk in de regiegroep reële prijs gemonitord welke prijzen gemeenten vaststelden. Vervolgens is gecontroleerd of de gemeenten voldoen aan de AMvB reële prijs. Indien er sprake was van een situatie waarin een gemeente geen reële prijs vaststelde, trokken de partijen gezamenlijk op om de betreffende gemeente ertoe te bewegen een reële prijs vast te stellen. Bij aantoonbaar niet-reële prijzen werd er vanuit VWS overleg gevoerd.

Op 13 september 2017 hebben de leden van Zorgthuisnl overleg gevoerd over het bestuurlijk akkoord HbH. Tijdens dit overleg is beloofd dat Zorgthuisnl actief invulling zou geven aan de afgesproken monitoring op de navolgende punten:

• Ontwikkeling tarieven gemeenten;
• De wijze waarop gemeente en zorgaanbieders tot afspraken komen;
• De inhoud van de afspraken;
• De hantering van de rekentool reële tarieven
• Het aanspreken van VWS op zijn rol in naleving van de AMvB

Van oktober 2017 t/m december 2019 heeft Zorgthuisnl deze monitor uitgevoerd. Zorgthuisnl heeft zich hard gemaakt voor hogere tarieven voor Hulp bij Huishouden, voor meer actie vanuit VWS en VNG en voor de belangen van onze leden. Dit hebben wij gedaan door gemeenten aan te spreken en in gesprek te gaan met VNG en VWS. Daarnaast hebben wij deel genomen aan de regiegroep monitoring reële prijs en hebben over 88 gemeenten signalen ingediend.

Consequenties AMvB en Cao VVT
De belangrijkste aspecten:

• De AMvB verplicht gemeenten om de tarieven te baseren op een aantal kostprijsbepalende elementen waaronder de cao.
• Per 1 april 2018 is de aparte HbH loonschaal van kracht.
• Medewerkers HbH moeten conform deze nieuwe loonschaal beloond worden in de gemeenten waar de AMvB van toepassing is.
• Jaarlijks ontvangen medewerkers een extra trede tot het moment dat ze op het maximum van de nieuwe loonschaal zitten. In meerjarige contracten moet dit element worden meegenomen in het tarief.
• Naast de invoering van de nieuwe loonschaal is er ook sprake van een marktconforme loonontwikkeling. Ook dit element moet worden meegenomen in de tarieven.

Duiding advies Landsadvocaat AMvB reële prijs
Nadat de nieuwe loonschaal voor medewerkers HbH werd ingevoerd, is afgesproken dat gemeenten deze loonschaal ook compenseren (soms met terugwerkende kracht) in de tarieven. Eind 2018 concludeerde de landsadvocaat dat ‘er geen rechtstreeks uit de wet voortvloeiende verplichting is die gemeenten ertoe dwingt om, in afwijking van de contractuele afspraken over indexatie van tarieven met aanbieders, tussentijds de tarieven aan te passen naar aanleiding van de nieuwe cao VVT en de nieuwe loonschaal.’ Advocaten van ActiZ en Zorgthuisnl hebben echter geconcludeerd dat er hierbij enkele uitgangspunten en conclusies worden geformuleerd die niet rechtstreeks uit het Uitvoeringsbesluit volgen. Volgens onze advocaten is het uitgangspunt dat de geldende cao in de tarieven wordt verwerkt en dat een indexering van de reële prijs moet worden opgenomen. Gemeenten zijn daardoor niet geheel vrij om de wijze van indexeren te bepalen. De AMvB is juist ingesteld om een ‘race to the bottom’ te voorkomen en de nakoming van de verbindend verklaarde cao te garanderen.

Hoewel de landsadvocaat stelt dat het contract bindend is en wanneer er dus tussentijds een nieuwe cao komt, deze nog niet hoeft te worden toegepast in het lopende contract, stellen onze advocaten dat het contract niet bepalend is als het niet de verplichtingen van het Uitvoeringsbesluit op de juiste manier toepast. Het contract is strijdig met het Uitvoeringsbesluit indien de actuele, geldende cao VVT niet kan worden gevolgd. Met de indexering kan ook rekening worden gehouden met de actuele cao-verplichtingen. Indien er in contracten bij de gunning onvoldoende rekening wordt gehouden met de cao-ontwikkeling, zal dat gedurende het contract alsnog moeten gebeuren.

Handreiking Aanbesteden in het sociaal domein
Zorgthuisnl heeft een “Handreiking Aanbesteden in het sociaal domein” opgesteld waarin wij informatie hebben opgenomen over de rechten en plichten van gemeenten en aanbieders binnen de Wmo en belangrijke aspecten op het gebied van kwaliteit. Daarnaast wordt ingegaan op toezicht en controle in de Wmo. De handreiking bevat praktische informatie en tips.

Rekentool kostprijsberekening Hulp bij Huishouden en begeleiding
In opdracht van de VNG is een rekentool ontwikkeld voor de berekening van de tarieven voor Wmo-huishoudelijke hulp en begeleiding. Met de rekentool kunnen gemeenten en zorgaanbieder in gesprek gaan over de kosten en tarieven. In overleg met Zorgthuisnl, Actiz, VGN en GGZ Nederland heeft Berenschot de Rekentool ontwikkeld. Lees meer over de rekentool in het kennisdocument in onze kennisbank.