Kennisdocument

Berichtenverkeer, declaratie, iStandaarden Zvw / Wlz / Wmo

04 februari 2026

Voor de levering van zorg, en met name ook de betaling en verantwoording daarvan, is het noodzakelijk dat zorgaanbieders gegevens uitwisselen met zorgkantoren, verzekeraars en gemeenten. Hiervoor zijn diverse systemen ingericht om dit zo efficiënt en eenvoudig mogelijk te laten verlopen.

Vektis 
Vektis is het centrum voor informatie en standaardisatie voor de zorgverzekeraars. Vektis werkt vanuit 2 labels: Vektis Streams en Vektis Intelligence. Vektis Streams zorgt voor bouwstenen en standaarden om zorginkoop en declaratie van de zorg soepel en efficiënt te laten verlopen. Vektis Intelligence combineert de data die op deze manier binnenkomt met andere data en geeft inzicht in het gebruik van de zorg over de gehele breedte. Zo worden overzichten gemaakt van het verleden en het heden en inschattingen gemaakt voor de toekomst. Op basis van deze inzichten kunnen zorgaanbieders de juiste keuzes maken voor goede zorg.

VECOZO 
VECOZO is in 2002 opgericht door een aantal zorgverzekeraars vanuit de behoefte aan administratieve lastenverlichting voor de hele keten. Inmiddels zijn alle zorgverzekeraars, zorgkantoren en nagenoeg alle zorgaanbieders en gemeenten bij VECOZO aangesloten. VECOZO is nu het communicatiepunt voor ketenpartijen in de zorg die hun administratieve processen willen stroomlijnen en optimaliseren. Binnen het administratieve zorgdomein faciliteert VECOZO een digitale omgeving waarin de ketenpartijen snel, eenvoudig en veilig gegevens met elkaar kunnen uitwisselen. Zorgverzekeraars, zorgaanbieders en gemeenten (via het Gemeentelijk Gegevensknooppunt) kunnen gebruik maken van VECOZO-diensten, onder meer voor het declaratieverkeer en de berichten van zorgtoewijzing. Ook de inkoop van de zorg verloopt vaak via VECOZO. Het is voor aanbieders dus belangrijk hierop aangesloten te zijn.

Algemeen GegevensBeheer (AGB)
Algemeen GegevensBeheer Zorgverleners (AGB) is een register waarin gegevens van zorgverleners in Nederland worden vastgelegd. Deze gegevens zijn voorzien van een unieke codering, de AGB-code. Deze identificatiecode wordt landelijk gebruikt binnen het (elektronische) communicatie- en declaratieproces tussen zorgverlener en zorgverzekeraar.

Vektis beheert het AGB-register.

Het AGB-register kent 3 types zorgpartijen: ondernemingen, vestigingen en zorgverleners. Een zorgverlener is in AGB altijd gerelateerd aan één of meerdere vestiging(en) waar hij/zij werkzaam is. Een vestiging is altijd weer gerelateerd aan een onderneming. Via je AGB-code is relevante informatie zichtbaar zoals de bevoegdheid, die aangeeft welke zorg geleverd kan worden.

De kwaliteit en actualiteit van het AGB-register wordt geborgd door koppelingen met bronregisters. Voorbeelden hiervan zijn het KvK-register en het BIG-register. Wijzigingen in de registratie bij deze registers hebben een directe invloed op de gekoppelde AGB-registratie. Ondanks deze koppelingen, blijft de eigenaar van de AGB-code uiteindelijk wel zelf verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de eigen AGB-registratie. U als zorgverlener dient zelf een AGB-code aan te vragen.

iWlz 2.4

Het uitwisselen van berichten binnen de Wlz verloopt via het iWlz berichtenverkeer. De lopende release is iWlz 2.4.3. 

Lees hier meer over Werken met iWlz.

Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan het iWlz Netwerkmodel. Dit komt uiteindelijk ter vervanging van het huidige estafettemodel. Momenteel zijn onderdelen van het netwerkmodel al in ontwikkeling en (deels) in gebruik. De kern van de zorgregistratie is dat de partijen die zijn belast met de uitvoering van de Wlz informatie registreren en uitwisselen op basis van landelijk vastgestelde standaarden. Hierbij zijn vijf ketenpartijen betrokken: de SVB, het CIZ, het zorgkantoor, de zorgaanbieder en het CAK. Uitgangspunt van deze nieuwe versie van iWlz is dat de cliënt meer regie krijgt op zijn zorginformatie, de onderlinge informatie-uitwisseling wordt verbeterd, flexibele zorgtoewijzing wordt mogelijk en de administratieve last in de keten wordt verminderd. Dit wordt mede gedaan door de invoering van dit netwerkmodel. Dit wordt gedaan vanuit het Actieprogramma iWlz. Lees hier meer over iWlz. 

Het Zorginstituut Nederland (ZINL) is tactisch beheerder van iWlz. Zij bedenken, ontwikkelen en onderhouden producten en diensten waarmee keteninformatisering wordt gerealiseerd met het oog op de aanpalende domeinen Wmo, Jeugdzorg en Zvw.

Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het strategisch beheer van de iWlz. VWS regelt bijvoorbeeld de financiering en stelt de uitwisseling van gegevens volgens de standaarden verplicht. Meer informatie is hier te vinden.

iWmo 3.2

Gemeenten en zorgaanbieders werken momenteel met iWmo 3.2 voor het berichtenverkeer binnen de Wmo. iWmo volgt de cliënt in alle fasen van de keten:

• bij zorgindicatie of -beschikking;
• bij zorgtoewijzing en -levering;
• bij de toewijzing van de eigen bijdrage;
• bij de declaratie van geleverde zorg

Aangezien gemeenten beleidsvrijheid hebben in het inrichten van de systemen is het iWmo ontwikkeld ter ondersteuning en als basis. Specificaties van iWmo komen tot stand in nauwe samenwerking met vertegenwoordigers uit het hele werkveld van zorgaanbieders, gemeenten, softwareleveranciers, CAK, SVB, KING, VNG, Vektis, VWS en Zorginstituut Nederland. Het is voor zorgaanbieders belangrijk om duidelijk met de desbetreffende gemeenten af te stemmen hoe zij omgaan met het berichten- en declaratieverkeer.

Meer informatie is te vinden op de website iStandaarden.

Kijk in het kader van eenvoudige uitwisseling van gegevens over kwaliteit en bedrijfsvoering, ook eens op onze kennisbankpagina over KIK-V. 

Voor verwijzingen, hebben wij een samenwerkingsovereenkomst met Zorgdomein.