Kennisdocument

Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO)

18 februari 2026

Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) 

Op 10 juli 2025 hebben partijen, waaronder Zorgthuisnl het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg getekend. Met dit akkoord hopen we met elkaar afspraken te maken die ervoor zorgen dat we de ouderenzorg goed kunnen organiseren, nu maar ook in de toekomst.

De hoofddoelen uit het akkoord zijn:

1. Het verminderen van de personeelstekorten in de zorg om zo de zorg toegankelijk te houden.
2. De ondersteuning en zorg sluit aan bij de voorkeuren en mogelijkheden van ouderen.

Inmiddels is er een werkstructuur opgezet om alle plannen uit het HLO te realiseren. Er is een Bestuurlijk Overleg ingericht, Liesbeth Hoogendijk (bestuurder St. Pieters en Bloklands Gasthuis / Bestuur Zorgthuisnl) neemt hieraan deel namens Zorgthuisnl. Ook is er maandelijks een bureauoverleg, hieraan neemt Jolien in ’t Veld deel namens Zorgthuisnl. Verder zijn we als bureau betrokken bij de uitwerking van diverse activiteiten zoals hieronder beschreven. Heeft u vragen over specifieke onderwerpen of wilt u meer weten, neem dan contact op met onze helpdesk.

Waar activiteiten overlappen met bestaande trajecten zoals IZA, AZWA, de Mantelzorgagenda en het Generiek Kompas, wordt vanzelfsprekend de verbinding gezocht.

Cluster 1: Veranderstrategie en praktijktafel

• Uitwerken rode draden en ontwikkelen gezamenlijke veranderstrategie.
• Maatschappelijke dialoog: Praat Vandaag Over Morgen.
• Maatschappelijke dialoog: Ouder worden 2040
• Maatschappelijke dialoog: Dialoogbijeenkomsten
• Met publiekscommunicatie het narratief op ouder worden op een positieve manier onder de aandacht brengen.
• Praktijktafel: verbinding met de praktijk, informatie delen, voorbeelden in beeld, en signalen en zorgen tijdig vernemen (‘luis in de pels’).

Cluster 2: Reablement

• Reablement: ontwikkelen kwaliteitsdocument. Daarbij aandacht voor niet alleen zorg maar ook sociaal domein
• Reablement: uitvoering MKBA.
• Bij positieve uitkomst MKBA: advies borging in het zorgstelsel.
• Bij positieve uitkomst MKBA: plan van aanpak landelijke uitbreiding reablement (aansluiting bij het Generiek Kompas).
• Werkconferentie met zorgaanbieders die voorop lopen op reablement.
• Reablement, inventariseer knelpunten bekostiging.
• Onderzoek mogelijkheden bekostiging koploperexperimenten.

Lees hier de recente Beleidsbrief Reablement, en de Infographic over de nederlandse definitie.

Cluster 3: Mantelzorg

• Mantelzorgondersteuning: in kaart brengen behoeften en mogelijkheden en maken van afspraken over gelijkgericht ondersteuningsaanbod.
• Mantelzorgondersteuning: gesprek over rol van zorgkantoren bij mantelzorgondersteuning.
• Mantelzorgondersteuning: afspraken over respijt- en logeerzorg.
• SER-advies werk en mantelzorg.
• Onderzoek draagkracht en draaglast informeel netwerk.
• Toewerken naar predicaat mantelzorgvriendelijke werkgever.

Cluster 4: Vindbaarheid

• Inventariseren onduidelijkheden vindbaarheid zorg.
• Wegnemen onduidelijkheden.

Cluster 5: Wlz-zorg thuis

• Onderzoek hoe leveringsvorm zorg thuis zo optimaal mogelijk kan worden vormgegeven.
• MPT voorliggend op ongeclusterd VPT in zorginkoopbeleid.
• Verkennen experiment Wlz-zorg thuis.
• Vaststellen nieuwe prestaties en tarieven.
• Bepalen eigen bijdrage.
• Als partijen de pilot DSW met de rekenmodule positief beoordelen wordt bezien of landelijke opschaling mogelijk is
• Maken van afspraken om de rol van wijkverpleegkundigen bij Wlz-zorg thuis te verduidelijken

Cluster 6: Opnametoets en behandeling

• Start wetsvoorstel Wlz-zorg zonder verblijf en opnametoets.
•  Ontwikkelen afwegingskader (opnametoets).
• Onderzoek wie opnametoets uitvoert.
• Uitvoeringsconsequenties opnametoets in kaart brengen en borgen randvoorwaarden uitvoering.
• Onderzoeken welke stappen moet worden gezet om te bereiken dat op termijn geen onderscheid meer is tussen verpleeghuisplekken met en zonder behandeling.

Cluster 7: Kennis

• Inventarisatie van de bestaande interventies.
• Betrekken van de richtlijnen op basis van deze initiatieven bij de inkoop zodat de zorgverleners deze zoals bedoeld kunnen toepassen.
• Implementeren van de geselecteerde interventies.
• Ontwikkelen van een aanpak voor evalueren passendheid van interventies.

Cluster 8: Technologie

• Benutten technologie.
• Plan van aanpak knelpunten bekostiging technologie.
• Bij zorginkoop inzetten op zorgtechnologie.
• Er wordt een traject gestart om AI in de ouderenzorg te versnellen
• Concreet plan uitwerken zodat AI-inzet echte impact heeft op medewerkers

Cluster 9: Verkenning betere afstemming zorgwetten 

• Verkenning betere afstemming zorgwetten.

Cluster 10: Staatscommissie 

• Instellen staatscommissie.

Cluster 11: Zorginkoop

• DOS: aanpassen inkoopkader (meerjarige afspraken) en continueren positieve initiatieven.
• Onderzoek naar verbeteren inzicht in wachtsituatie en indien nodig aanscherpen van bestaande systematiek.
• Regiobudgetten
• Verdere uniformering van regels en vereisten.

Cluster 12: Herindicaties 

• Afspraken over inrichten herindicatieproces.
• Aanpassen processen en beleidsregels rond herindicaties (o.a. ICT).
• Afweging herindicatieproces voor andere sectoren Wlz.
• Voortzetten wetgeving handtekeningenbeleid.

Cluster 13: Richtlijnen

• Beroepsgroepen beschrijven in richtlijnen wat passende behandeling is. (Deze afspraak is in het kader van paragraaf 3.4, toegang tot verblijf in de Wlz).
• V&VN en Verenso leveren voorbeelden impact passende zorginterventies, waarvan het wenselijk is dat deze worden vertaalt naar richtlijnen.
• V&VN en Verenso leveren elk eind 2025 of begin 2026 een plan van aanpak met financiële onderbouwing, over hoe we in de toekomst handreikingen en richtlijnen kunnen blijven ontwikkelen.
• V&VN, Verenso en SKILZ bezien bestaande richtlijnen op de transitiedoelen, en aanpassen waar nodig, ontwikkelen van waar nodig nieuwe richtlijnen en schrappen richtlijnen indien overbodig.
• Ontwikkelen van producten om te zorgen dat de nieuwe kennis makkelijk toegankelijk is voor de zorgverleners op de werkvloer (plan van aanpak).
• Inzet opleidingsbudget 50 mln.

Cluster 14: Administratieve lasten

• Werkagenda van de regiegroep ‘Aanpak regeldruk’ en aanvullende afspraken AWZA.
• Beroepsorganisaties ontwikkelen voorstellen ontwikkelen hoe administratietijd kan worden verminderd, bespreken deze met branches. Beroepsorganisaties en brancheorganisaties bespreken de voorstellen met zorgkantoren en Team Overheid.
• Zorgaanbieders pakken hun interne regeldruk aan. (Kijk ook eens op www.ordz.nl)
• Toetsen beleidsvoorstellen op AL en voorstellen voor wet- en regelgeving laten toetsen door het ATR.
• ECD- en EPD leveranciers dragen zorg voor mogelijkheden gegevensuitwisseling
• Concrete stappen bijv.: Clientdossier regelarm en stopzetten handtekeningen bij zorgplan

Cluster 15: KIK-V

• Uitwerking en implementatie van KIK-V; Implementatie begint bij de verpleeghuizen vervolgens hele VVT, cf. convenant, streven is alle via de KIK-V werkwijze gaan, VWS wil zorgaanbieders extra ondersteunen. Zorginstituut heeft een voorziening zodat informatievragende partijen tot uitwisseling kunnen komen. VWS stelt € 2 miljoen ter beschikking aan het Zorginstituut.
• Tijdelijke generieke voorziening KIK-V.
• Ontwikkeling netwerkmodel iWlz; In 2025 wordt het bemiddelingsregister geïmplementeerd. In 2027 sluiten zorgaanbieders aan op de registers.
• Verkenning met SILIZO over databeschikbaarheid. Hierbij vindt ook afstemming plaats met de gesprekken die lopen met het Digitaal Transitieorgaan (DTO)

Cluster 16: Kwaliteit

• Subsidievoorstel Versterken kwaliteit in teams (wordt binnen het Kompas verder opgepakt).