Kennisdocument

Medezeggenschap werknemers

23 juli 2025

Medezeggenschap betrekt werknemers bij de totstandkoming van besluiten in de onderneming. Via medezeggenschap kunnen de werknemers invloed uitoefenen op het beleid en de gang van zaken in de onderneming waarin zij werken. Anderzijds krijgt u als werkgever via medezeggenschap belangrijke informatie vanaf de werkvloer. De Wet op de ondernemingsraden is de wettelijke basis voor medezeggenschap.

Vanaf 50 medewerkers is een ondernemingsraad (OR) verplicht. Zijn er tussen de 10 en 50 medewerkers, dan volstaat een PVT (Personeelsvertegenwoordiging). De PVT is overigens niet verplicht, tenzij 50% van de medewerkers er om vraagt. Is er in de organisatie geen OR of PVT maar werken er in de regel wel 10 medewerkers, dan dient er twee keer per jaar een Personeelsvergadering belegd te worden.

Ondernemingsraad (OR)
De OR vertegenwoordigt de werknemers in bedrijven van 50 medewerkers of meer. De wet geeft de OR o.a. het recht op informatie en inspraak bij beslissingen over arbeidsvoorwaarden en –omstandigheden.
Elke onderneming met minstens 50 werknemers moet een OR hebben. De werkgever moet ervoor zorgen dat deze OR er komt.
Er zijn wettelijke richtlijnen voor het aantal leden van de OR, het stemrecht en de zittingsperiode. Als de OR eenmaal is ingesteld kan deze met de werkgever andere afspraken maken over deze rechten en plichten.
De CAO VVT geeft veel ruimte voor overleg met de OR (met name art. 8.5, 8.5.1 en 8.5.2). Dat geeft mogelijkheden voor het toesnijden van regelingen op de lokale situatie.
De OR heeft recht op door de werkgever betaalde scholing. Richtbedragen daarvoor worden door de SER gepubliceerd; wij informeren u over die bedragen via de jaarlijkse eindejaarsnieuwsbrief.

PVT
Een personeelsvertegenwoordiging is een medezeggenschapsorgaan dat in het algemeen wat minder bevoegdheden heeft dan een ondernemingsraad. Ondernemers met tien tot vijftig werknemers kunnen vrijwillig een OR opzetten of een personeelsvertegenwoordiging (PVT) instellen. Dat laatste is verplicht als een meerderheid van de werknemers daarom vraagt.

Bedrijfscommissie
Een OR en een bestuurder die een geschil hebben over de toepassing van de Wet op de Ondernemingsraden, kunnen dit geschil (gratis) voorleggen aan de bedrijfscommissie in hun sector.
De bedrijfscommissie bemiddelt en als bemiddeling niet slaagt, dan geeft zij advies.
Als bemiddeling en/of advies van de bedrijfscommissie geen oplossing brengt, dan kunnen partijen zich vervolgens tot de kantonrechter wenden. Daarbij kunnen zij aan de rechter het verslag van bevindingen en/of het advies van de bedrijfscommissie te overleggen.
U informeert de bedrijfscommissie over:

• het schriftelijke besluit van de ondernemer om vrijwillig een ondernemingsraad (OR) in te stellen alsmede het schriftelijke besluit tot opheffing daarvan (art. 5a, lid 2 WOR);
• de ondernemingsovereenkomst, waarin extra bevoegdheden aan de OR zijn toegekend (art. 32, lid 2 WOR);

Een andere belangrijke taak van de bedrijfscommissies is het geven van voorlichting over medezeggenschap.
De sector zorg en welzijn valt onder Bedrijfscommissie Markt II.

Downloads
Op de website van SER  treft u actuele informatie aan over medezeggenschap. U kunt er onder andere terecht voor:

• de richtbedragen scholing en vorming
• een voorbeeld OR-reglement
• de leidraad voor de personeelsvertegenwoordiging met toelichting en bijlagen over bijvoorbeeld taken en bevoegdheden van PVT-leden
• een handreiking voor bestuur, OR en toezicht over het overleg over strategische onderwerpen.
• een handreiking toekomstgerichte medezeggenschap met tips hoe je strategische onderwerpen binnen jouw organisatie op de agenda zet.